2016-10-09
Kategoria: Psychologia

Depresja: „Weź się w garść”. – Chcę, ale nie mogę!

Depression-Major-depressive-disorder-MDD

Depresja potrafi przynieść więcej cierpienia niż ból fizyczny. Co szósty pozbawiony terapii chory popełnia samobójstwo. Przez całe wieki lekceważono albo „leczono” dziwnymi, nieskutecznymi metodami. Egzorcyzmy, rosół z kury lub przymusowy sen – to tylko niektóre przykłady, mówi nasz najwybitniejszy „ekspert od mózgu” profesor Jerzy Vetulani.

Na początek mniej optymistyczna wiadomość: depresja jest nieuleczalna, to znaczy, że zawsze trzeba liczyć się z jej nawrotem. Choroba ta jest wynikiem pewnego typu stresów, powodujących uszkodzenia neuronów i zmniejszających ich plastyczność.

Ale na szczęście jest światełko w tunelu: stosowane leki antydepresyjne działają coraz skuteczniej. Mimo że zewnętrznym czynnikiem powodującym depresję jest stres, to nawet gdy czynnik go powodujący jest nadal obecny, najnowsze leki dają sobie z nim radę.

Ludzie z depresją to ci, którzy na loterii genowej mieli szczęścia nieco mniej. Medycyna mówi – to po prostu inna chemia w pracy mózgu. To również ci, którym los podarował wiele niepożądanych, ciężkich zdarzeń i przeżyć. A jazda przez życie z rozładowanym akumulatorem, zaciemnionymi szybami i raną w sercu nie należy do najłatwiejszych.

TROCHĘ HISTORII

Ten stan umysłu (lub jeśli ktoś woli – duszy), który my nazywamy depresją, jest równie stary jak ludzkość. Opis jej pierwszych ofiar znajdujemy już w Starym Testamencie. Cierpieć na nią miał król Saul, którego choroba doprowadziła do samobójstwa. Hiob lamentował: „We łzach rozpłynęła się moja dusza (…) Po co się daje życie strapionym, istnienie złamanym na duchu. Niech przepadnie dzień mego urodzenia i noc. Dlaczego nie umarłem po wyjściu z łona. Nie żyłbym jak płód poroniony, jak dziecię, co światła nie znało” (Hi 3, 3-20).

Od demona, poprzez czarną żółć do rosołu

2600 lat p.n.e. Sumerowie i Egipcjanie uważali, że chorzy na depresję są opętani przez złego ducha.

W starożytnej Grecji Hipokrates nazywał ją melancholią i on jako pierwszy uznał, że depresja jest chorobą. Według niego dotyczy w zasadzie jednego typu ludzi z czterech, które wyróżniał: flegmatyk, choleryk, sangwinik i melancholik. Na depresję miał zapadać ten ostatni. O charakterze człowieka miały decydować fluidy. W przypadku melancholików była to żółć czarna. Jej przewaga prowadziła do zakłócenia równowagi fluidów i do depresji.

Temperament-Types-Hippocrates-Galen

Jej objawy opisane przez Hipokratesa (460-377 p.n.e.) – apatia, smutek, niechęć do życia nie zmieniły się do dziś. Natomiast na pewno zmienił się sposób leczenia – Hipokrates zalecał m.in. środki przeczyszczające, upuszczanie krwi (aby pozbyć się toksycznego fluidu) oraz nawilżanie.

Awicenna (980-1037), arabski lekarz w swoim Kanonie medycyny, stanowiącym wykład wiedzy medycznej przejęty po późnej starożytności, wiązał zaburzenia psychiczne z somatycznymi. Uważał, że pierwotna patologia może zachodzić w mózgu, ale następnie procesy prowadzące do zaburzeń nastroju występują już poza nim. Podobnie jak Hipokrates uznawał teorię czarnej żółci i zalecał podobne metody leczenia, które przetrwały zresztą aż do XVIII wieku.

W średniowieczu sądzono, że depresja to objaw działania złych duchów, opętania człowieka przez demony, więc do „leczenia” tego stosowano egzorcyzmy – mówi prof. Vetulani.

W XVII wieku nadworny lekarz „Króla Słońce” François Quesnay zalecał „melancholikom”, jak chorych na depresję nadal nazywano, spożywanie rosołu z kury.

Wiek XIX przyniósł jako metodę leczenia hydroterapię, czyli kąpiele w bogatych w minerały wodach, najlepiej w nadmorskich kurortach.

Sigmund-Freud-thumbPrzełom XIX i XX wieku przynosi też inny przełom – jeden z pierwszych modeli teoretycznych w powstawaniu depresji. Autorem teorii był twórca metody psychoanalizy i psychoterapii, słynny wiedeński lekarz neurolog, Zygmunt Freud (1856-1939). Autorem jednej z najtrafniej sformułowanych definicji tej metody jest prekursor psychoterapii Pierre Janet (1859-1947), którego jednak Freud uważał za przeciwnika swojej metody analitycznej.

Janet przedstawiał psychoanalizę jako nazwę wszystkich metod leczenia, które działają zarówno na ciało, jak i na psyche za pomocą środków działających via psyche.

Kolejne lata dostarczają nowych sposobów leczenia – rozszerzenie metod psychoterapii, leczenie biologiczne (elektrowstrząsy) oraz farmakologiczne (omówione dalej).

Poczucie winy i niskiej wartości w depresji

Jednym z głównych objawów depresji jest nadmierne poczucie winy, które sprawia, że chorzy często bezzasadnie obarczają się odpowiedzialnością za jej wystąpienie.

WSPÓŁCZESNOŚĆ

Depresja – choroba bez granic

Depression-Depresja-VetulaniRaport Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) szacuje, że na depresję cierpi około 10% ludności świata. W pięciu krajach europejskich (Wielka Brytania, Belgia, Francja, Niemcy, i Holandia) ocenia się, że jest to nawet 17%, z czego 20 do 40% próbuje odebrać sobie życie.

Według profesora Jerzego Vetulaniego co piąta kobieta i co siódmy mężczyzna przechodzi w życiu przynajmniej jeden epizod depresyjny. W około 15% przypadków nie leczona depresja kończy się samobójstwem chorego.

Prof. Vetulani, psychofarmakolog, neurobiolog i biochemik, największy „Ekspert od mózgu”, regularnie publikuje na swoim portalu Piękno neurobiologii artykuły o depresji i funkcjonowaniu ludzkiej psychiki.

„Smutek duszy” nie ma nic wspólnego ani z poziomem intelektualnym, ani ze statusem majątkowym czy społecznym.

Czy depresja jest oznaką słabości?

Depresja jest chorobą o nie w pełni wyjaśnionym podłożu. Może ona pojawiać się u osób o różnych typach osobowości oraz różnych zakresach zdolności do radzenia sobie z problemami życiowymi. Wiadomo jednak, że o jej wystąpieniu decydują przede wszystkim zakłócenia równowagi w systemach neuroprzekaźników w mózgu: serotoniny i noradrenaliny. W związku z tym uznawanie depresji za przejaw słabości człowieka jest podobnie bezzasadne, jak ocenianie osób z chorobami nowotworowymi lub z chorobami serca jako słabych. Takie stereotypy sprawiają, iż chorzy na depresję boją się, że zostaną ocenieni jako słabi, zarzucają sobie słabość, co nasila ich przygnębienie, jest im trudniej otworzyć się i sięgnąć po odpowiednią pomoc, a niekiedy rezygnują z leczenia.

Depresja. Vincent Van Gogh Na depresję cierpiał genialny malarz Vincent van Gogh, który namalował słynny obraz – autoportret (?) przedstawiający mężczyznę w depresji, a także tak wybitny mąż stanu, jak Winston Churchill; mimo to żył ponad 90 lat, były to więc u niego raczej epizody depresyjne. Jednak w przypadku pisarza Ernesta Hemingway’a (miłośnika mocnych wrażeń) i wielu członków jego rodziny choroba ta okazała się chorobą śmiertelną.

Nie chroni też przed depresją ani uroda, ani sława – cierpiała na nią Whitney Houston; zmarła z powodu nadużycia leków antydepresyjnych zmieszanych z alkoholem. Na początku 2015 roku media donosiły o chorobie 45-letniej Mariah Carey, która po rozwodzie też cierpi na depresję. Nie uniknął jej Kamil Sipowicz, filozof, partner życiowy artystki Kory Jackowskiej.

Depression-MDD-VIPsW tym gronie celebrytów dziwi obecność sportowców, w tym słynnego włoskiego bramkarza, Gianluigi Buffona, czy z „naszego podwórka” – Justyny Kowalczyk, zawodowego mistrza świata w boksie Krzysztofa „Diablo” Włodarczyka, piłkarza Andrzeja Iwana. Dziwi, bo przecież ich życie to jedno pasmo sukcesów, a ruch na świeżym powietrzu podnosi poziom endorfin, hormonu odpowiedzialnego za poczucie szczęścia.

Również naukowcy cierpią na depresję. Ciekawym przykładem jest tutaj przypadek profesora psychologii z Uniwersytetu w Sussex, Stuarta Sutherlanda, który swoje dwudziestoletnie zmagania z chorobą opisał w książce. Po raz pierwszy podmiot badający jest tutaj tożsamy z przedmiotem badania.

Depresja wśród sławnych ludzi

OsobaFlaga*Zawód
Buzz AldrinAmerykański astronauta, 2. człowiek na Księżycu
Woody AllenAmerykański aktor i reżyser
Hans Christian AndersenDuński bajkopisarz
Isaac AsimovAmerykański pisarz i profesor
Julian AssangeAustralijski wydawca (WikiLeaks)
Ingmar BergmanSzwedzki reżyser filmowy
Halle BerryAmerykańska aktorka
BeyoncéAmerykańska piosenkarka
Jon Bon JoviAmerykański piosenkarz rockowy
Barbara BushAmerykańska Pierwsza Dama (1989-93)
Truman CapoteAmerykański pisarz („Śniadanie u Tiffany'ego”)
Jim CarreyKanadyjski komik i aktor
Ray CharlesAfro-Amerykański piosenkarz
Agatha ChristieAngielska autorka kryminałów
Winston ChurchillBrytyjski Premier
Eric ClaptonAngielski muzyk
Kurt CobainAmerykański muzyk („Nirvana”)
Leonard CohenKanadyjski piosenkarz i autor
Joseph ConradPolski pisarz
Courteney CoxAmerykańska aktorka
Sheryl CrowAmerykańska piosenkarka
Piotr Iljicz CzajkowskiRosyjski kompozytor
Karol DarwinBrytyjski przyrodnik
Johnny DeppAmerykański aktor
DianaBrytyjska Księżna Walii
Charles DickensBrytyjski pisarz
Bob DylanAmerykański piosenkarz, poeta i artysta
EminemAmerykański raper
Harrison FordAmerykański aktor
Paul GauguinFrancuski malarz
Graham GreeneBrytyjski pisarz
Friedrich HayekAustriacki ekonomista-liberał
Ernest HemingwayAmerykański pisarz
Audrey HepburnBrytyjska aktorka
Anthony HopkinsBrytyjski aktor, Sir
Vladimir HorowitzAmerykański pianista i kompozytor
Natalie ImbrugliaAustralijska piosenkarka i aktorka
Janet JacksonAmerykańska piosenkarka
Borys JelcynRosyjski Prezydent
Billy JoelAmerykański muzyk
Angelina JolieAmerykańska aktorka
Franz KafkaCzeski pisarz
Hamid KarzaiAfgański Prezydent
Alicia KeysAmerykańska piosenkarka
John LennonBrytyjski muzyk i autor („The Beatles”)
Abraham LincolnAmerykański polityk, 16. Prezydent USA
Courtney LoveAmerykańska piosenkarka („Hole”)
Włodzimierz MajakowskiRosyjski pisarz i poeta
Henri MatisseFrancuski malarz
Guy de MaupassantFrancuski pisarz
Brian MayBrytyjski muzyk („Queen”)
Michał AniołWłoski malarz i rzeźbiarz
John Stuart MillBrytyjski filozof i ekonomista, polityczny liberał
Kylie MinogueAustralijska piosenkarka
Marilyn MonroeAmerykańska aktorka i symbol seksu
Wolfgang Amadeusz MozartAustriacki kompozytor
Isaac NewtonBrytyjski fizyk
Friedrich NietzscheNiemiecki filozof
Robert OppenheimerAmerykański fizyk („ojciec bomby atomowej”)
Gwyneth PaltrowAmerykańska aktorka
Dolly PartonAmerykańska piosenkarka i aktorka
Brad PittAmerykański aktor
Edgar Allan PoeAmerykański poeta i pisarz
Siergiej RachmaninowRosyjski kompozytor i pianista
John D. RockefellerAmerykański miliarder i przemysłowiec
J. K. RowlingBrytyjska pisarka („Harry Potter”)
Winona RyderAmerykańska aktorka
Antoine de Saint-ExupéryFrancuski pisarz („Mały Książę”)
Robert SchumannNiemiecki kompozytor
Britney SpearsAmerykańska piosenkarka pop
Bruce SpringsteenAmerykański piosenkarz
Uma ThurmanAmerykańska aktorka
Lew TołstojRosyjski pisarz
Mark TwainAmerykański pisarz
Mike TysonAfro-Amerykański bokser
Vincent van GoghHolenderski malarz
Kurt VonnegutAmerykański pisarz
Robbie WilliamsBrytyjski piosenkarz pop
Robin WilliamsAmerykański komik i aktor
Oprah WinfreyAmerykanka prowadząca talk show
OPIS TABELI: Flaga* - flaga współczesna. Jeśli czasem i Ty masz trudne chwile, przejrzyj fragment listy 80 sławnych osób, żyjących z CIĘŻKIMI zaburzeniami depresyjnymi. Gdy oglądasz telewizję, przeglądasz Internet czy kolorowe czasopisma, wcale tego po nich nie widać, nieprawdaż? Źródło tabeli: Wikipedia
1234

O Autorze

 > 

John Lennon „Imagine”: Imagine there’s no Countries… Imagine no Possession… Nothing to Kill or Die For… And no Religion too… No Need for Greed or Hunger… A Brotherhood of Man… (Niestety, John, dziś żyjemy w innym świecie. Twoje idee, lepsze czy gorsze, zostały wypaczone). Mahatma Gandhi: Na początku cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Następnie z tobą walczą. W końcu wygrywasz • Siedem grzechów społecznych: polityka bez zasad, bogactwo bez pracy, przyjemność bez sumienia, wiedza bez osobowości, wiara bez poświęcenia, nauka bez człowieczeństwa oraz handel bez moralności • Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jakaż to jest różnica, którą z nich wybierzemy? Jaki cel więc mają te kłótnie między nami? • Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych • Jakże wielkiej daniny grzechu i błędów wymaga od człowieka bogactwo i władza • Nie znam większego grzechu niż uciskanie słabszych w imieniu Boga • Jest wiele powodów, dla których mogę być przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić. Albert Einstein: Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw • Gdy miałem dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Lecz później kochałem już tylko myśleć • Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej istnieją jednak pewne wątpliwości • Nauka bez religii jest kaleka, religia bez nauki jest ślepa • Jestem bardzo głęboko religijnym niewierzącym • Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego dzisiejszej formie jest, moim zdaniem, prawdziwym źródłem zła • Wszyscy wokół wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia taki, który o tym nie wie, i on właśnie to coś robi • Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.



Ruch Lotniczy nad Ziemią 24H

Artykuły w Kategoriach:

Poznaj Chiny

Pogoda

Warszawa
2017-12-15, 16:55
Deszcz
3°C
Odczuwalna: 0°C
Ciśnienie: 1000 mb
Wilgotność: 93%
Wiatr: 1 m/s SSE
Prognoza: 2017-12-15
dzień
Deszcz ze śniegiem
3°C
noc
Mglisto (pochmurnie)
-1°C
 

Teleskop Hubble'a