2015-07-19
Autor: nTIMES

Geniusze XX wieku: Einstein, Fleming, Hubble, Oppenheimer

Vitruvian-Man-Leonardo-da-VinciWśród genialnych ludzi niektórzy wyróżniają się na tyle, że ich nazwisko zna niemal każdy mieszkaniec Ziemi. Oto sylwetki czterech wielkich uczonych, gigantów nauki, którzy zdecydowali o postępie cywilizacji.

Genius-Albert-Einstein

ALBERT EINSTEIN
GENIUSZ TEŻ MOŻE SIĘ MYLIĆ

Nazwisko tego badacza stało się symbolem nauki. Chyba żaden inny człowiek nie wpłynął na jej historię tak, jak on. Współczesna fizyka do dziś opiera się na jego genialnych teoriach i nie wydaje się, żeby miało się to zmienić. Ale nawet Einstein czasem się mylił. Jednak szybko dostrzegał swój błąd.

Tajemnice kosmosu nie dawały spać również Albertowi Einsteinowi (1879-1955). Przez bardzo długi czas zastanawiał się, jak działa kosmos i jak będzie wyglądała jego przyszłość, jeżeli w ogóle czeka go jakaś przyszłość. Einstein postanowił stworzyć model fizyczny, w którym kosmos jest stały i niezmienny.

Rzadka kosmiczna zupa

Współczesne teorie kosmologiczne wskazują, że kosmos będzie się stale powiększał. Mniej więcej za bilion lat niebo pociemnieje, ponieważ kolejne pokolenia gwiazd wyemitują całą swoją energię. W ten sposób powstaną galaktyki-widma, w których istnieć będą gwiezdne szczątki w postaci białych karłów, gwiazd neutronowych oraz czarnych dziur. Pustka zdominuje przestrzeń, nie będzie miejsca dla życia… Dopiero po 1031 latach dojdzie do zmian; jednak nie będą one wcale lepsze dla żywych organizmów. Nukleony w pozostałościach gwiazd zaczną rozpadać się na mniejsze cząsteczki. Powstanie niezmiernie zimna i rzadka kosmiczna zupa. Koniec kosmosu przybierze postać śmierci termicznej…

O tym, że kosmos zmierza ku swemu końcowi, mówiono już w latach 20. ubiegłego wieku. Dokument, odkryty niedawno na Uniwersytecie Hebrajskim, pokazuje, że Einstein nie był zadowolony z tej hipotezy. Skłaniał się raczej ku pomysłowi, że kosmos pozostaje niezmienny i nie rozwija się, więc nie grozi mu koniec.

Nieszczęsna stała

Einstein wpadł na pomysł modelu stacjonarnego kosmosu w 1917 r. Niektóre obliczenia nie do końca mu się zgadzały, więc do swoich równań wprowadził tzw. stałą kosmologiczną. Wówczas równania zaczęły mu się zgadzać, ale była to ślepa uliczka. Później Einstein wyznał, że stała kosmiczna była największym błędem jego życia.

Powróćmy do nowo odkrytych dokumentów. Einstein oparł się na hipotezie, że materia w kosmosie mogła powstawać tak szybko, że gęstość pozostawałaby taka sama nawet podczas rozszerzania się kosmosu. Był pewien, że hipoteza ta jest zgodna z ogólną teorią względności.

Pierwsze obliczenia wskazywały, że wszystko jest w porządku. Jednak później Einstein zauważył jeden błąd, na co wskazują przekreślenia na papierze. Błąd skrywał się w pochodnej i po poprawie cały model tracił sens.

A jednak się rozszerza!

Einstein nie powrócił do pierwotnego modelu i uznał, że kosmos rzeczywiście się rozszerza. Co ciekawe, niektórzy uczeni jeszcze w latach 60. XX w. byli przekonani, że kosmos nie może się rozszerzać. Dopiero późniejsze badania definitywnie potwierdziły tę teorię. Nawet Albert Einstein znalazł się w ślepej uliczce i musiał przyznać, że nie tędy droga. Na szczęście nie trafiał na ślepe uliczki zbyt często. Np. dzięki jego teorii względności w ciągu ostatnich 100 lat przeprowadzono tysiące eksperymentów, które miały ją obalić, a tylko potwierdziły jej prawdziwość.

Paradoksalnie, nie za nią otrzymał Nagrodę Nobla, mimo że miał ją w swoim dorobku. Został jej laureatem w 1921 r. za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego. Tym samym otworzył drogę do skonstruowania kamer telewizyjnych.

Universe-Expanding-Chandra

Najsłynniejsze prace genialnego Alberta

Teoria względności jest zbiorem dwóch fizycznych teorii Einsteina. Najwcześniej Einstein opublikował tzw. Szczególną teorię względności (1905), potem dołączyła do niej Ogólna teoria względności (1916). Celem obu teorii było wyjaśnienie faktu, że falowanie elektromagnetyczne nie działa w zgodzie z zasadami dynamiki Newtona.

Niemieckie czasopismo naukowe „Annalen der Physik” we wrześniu 1905 r. opublikowało artykuł O elektrodynamice ciał w ruchu, w którym Einstein przedstawił Szczególną teorię względności. Teoria, której podstawą była stała prędkość światła, całkowicie zburzyła dotychczasowe wyobrażenia o stosunkach między przestrzenią a czasem i między materią a energią oraz rozpoczęła relatywistyczną epokę fizyki, która trwa do dziś. Einstein sformułował m.in. czterowymiarową czasoprzestrzeń i wprowadził do fizyki pojęcia takie jak dylatacja czasu, kontrakcja długości czy nierównoczesność zdarzeń. Według Einsteina prawa Newtona, na których dotąd opierała się fizyka, są prawdziwe tylko przy małych prędkościach, a przy prędkościach zbliżających się do prędkości światła dzieją się nieprzewidywalne rzeczy. Czas zachowuje się tak, jakby był z gumy, ciała wyglądające na stałe zmieniają swoje rozmiary i zyskują na wadze.

Sławny fizyk ogłosił Ogólną teorię względności w grudniu 1915 r. podczas wykładów na Pruskiej Akademii Nauk, ale opublikował ją dopiero w 1916 r. Teoria zrównuje wszystkich obserwatorów, nawet jeśli znajdują się w coraz szybszym ruchu. Grawitacja nie działa zatem jako siła, ale jako efekt zakrzywienia czasoprzestrzeni. Jest to teoria geometryczna zakładająca, że obecność materii zakrzywia czasoprzestrzeń.

Niektóre równania Ogólnej teorii względności jeszcze przed Einsteinem opublikował niemiecki matematyk David Hilbert. Prawdopodobnie w formułowaniu ogólnej teorii względności brali udział obaj uczeni.

Fakty i mity o Einsteinie

• Legenda głosi, że Einstein był przeciętnym uczniem, a nawet zdarzało mu się nie zdać. To prawda, że nie lubił zbytnio siedzenia w szkole. Od najwcześniejszych lat przejawiał znaki ponadprzeciętnej inteligencji i surowy system szkolny po prostu go nudził.

• Podobno w dzieciństwie Einstein nie mówił zbyt dużo – jego mowa była powolna. Dlatego niektórzy nauczyciele uważali go za mało bystrego ucznia.

• Później prowadził swoje szkolne eksperymenty w inny sposób niż pokazywany przez nauczycieli. To powodowało wielką złość pedagogów. „Jesteś gorliwy, ale beznadziejny w fizyce. Dla własnego dobra lepiej obierz inną ścieżkę kariery, np. medycynę albo prawo” – powiedział mu jeden z nauczycieli.

• A mit o dwójach Einsteina? Nie ma w nim ani odrobiny prawdy. Młody Albert dostawał głównie piątki, a nawet szóstki, które w szwajcarskim i niemieckim systemie oceny stanowiły najwyższe noty. Jeśli przyjrzymy się świadectwu maturalnemu Einsteina, zobaczymy, że genialny uczony miał szóstki z fizyki, matematyki, geometrii oraz geometrii opisowej, ale trójkę z francuskiego.

• W 1933 roku najsłynniejszy geniusz XX wieku wyemigrował do USA, gdzie pracował na Uniwersytecie Princeton aż do przejścia na emeryturę w 1945 roku. Einstein prowadził bardzo skromne i proste życie. Między 9.00 a 10.00 jadł śniadanie i przeglądał gazety, a pół godziny później był już w drodze do pracy. Z uniwersytetu wychodził o 13.00. Po powrocie do domu jadł lunch, ucinał sobie krótką drzemkę i wypijał filiżankę herbaty. Resztę dnia spędzał w domu, pracując, przyjmując gości i odpowiadając na korespondencję, z przerwą na kolację o 18.30.

Einstein-TongueEinstein słynął na uczelni w Princeton nie tylko ze względu na swoje odkrycia, ale również z powodu roztargnienia i wyglądu – jak ognia unikał fryzjera i nie zgadzał się na noszenie skarpetek i szelek. Ponieważ zwykle poruszał się na piechotę, często zaczepiali go miejscowi. Chętnie robił z nimi zdjęcia (pierwsze selfie? ;), ucinał krótką pogawędkę i rzucał dowcipami. To może być dziś dla nas dziwne i zaskakujące, zwłaszcza, kiedy przeglądamy współczesne tabloidy, ale naukowiec Albert Einstein był… największym celebrytą swoich czasów (!). Prasa śledziła każdy jego krok, każde spotkanie, a nagłówki artykułów bardzo chętnie podchwytywały jego bon moty, zresztą – jak widzimy na zdjęciu – nawet nikt nie musiał specjalnie ciągnąć go za język 🙂 .

Ładnie napisaną biografię Alberta Einsteina możesz przeczytać na naszym portalu: Albert Einstein – cudowny melancholik ze skrzypcami w tle.

Najważniejsi Ludzie Tysiąclecia tygodnika Time

WiekOsobaLata życiaOpis
XIWilhelm Zdobywca(1028-1087)Potomek Wikingów. Książę Normandii (północna Francja) zdobywca i król Anglii.
XIISaladyn(1138-1193)Kurdyjski sułtan Egiptu i Syrii z okresu Wypraw Krzyżowych. Prawy i rycerski.
XIIICzyngis-chan(1162-1227)Legendarny twórca i władca gigantycznego imperium mongolskiego.
XIVGiotto di Bondone(1267-1337)Włoski malarz i architekt późnego gotyku. „Zhumanizował” dzieła religijne.
XVJan Gutenberg(1399-1468)Niemiecki twórca druku przemysłowego, który pomógł zapoczątkować Reformację.
XVIElżbieta I Tudor(1533-1603)Królowa Anglii, utrwaliła Reformację, pokonała Armadę, pozostawiła silne państwo.
XVIIIsaac Newton(1643-1727)Angielski fizyk, matematyk. Odkrywca zasad dynamiki. Ojciec mechaniki klasycznej.
XVIIIThomas Jefferson(1743-1826)Amerykański działacz niepodległościowy, wizjoner, trzeci prezydent USA.
XIXThomas Edison(1847-1931)Amerykański wynalazca i przedsiębiorca. Odmienił życie codzienne ludzkości.
XXAlbert Einstein(1879-1955)Geniusz. Niemiecki fizyk żydowskiego pochodzenia. Zrewolucjonizował naukę.
Albert-Einstein-Time-Person-of-the-Century

Albert Einstein wybrany został „Człowiekiem XX wieku” – okładka wydania specjalnego magazynu „Time” z dnia 31 grudnia 1999 roku.

1234

O Autorze

 > John Lennon „Imagine”: Imagine there’s no Countries... Imagine no Possession... Nothing to Kill or Die For... And no Religion too... No Need for Greed or Hunger... A Brotherhood of Man... (Niestety, John, dziś żyjemy w innym świecie. Twoje idee, lepsze czy gorsze, zostały wypaczone). Mahatma Gandhi: Na początku cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Następnie z tobą walczą. W końcu wygrywasz • Siedem grzechów społecznych: polityka bez zasad, bogactwo bez pracy, przyjemność bez sumienia, wiedza bez osobowości, wiara bez poświęcenia, nauka bez człowieczeństwa oraz handel bez moralności • Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jakaż to jest różnica, którą z nich wybierzemy? Jaki cel więc mają te kłótnie między nami? • Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych • Jakże wielkiej daniny grzechu i błędów wymaga od człowieka bogactwo i władza • Nie znam większego grzechu niż uciskanie słabszych w imieniu Boga • Jest wiele powodów, dla których mogę być przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić. Albert Einstein: Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw • Gdy miałem dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Lecz później kochałem już tylko myśleć • Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej istnieją jednak pewne wątpliwości • Nauka bez religii jest kaleka, religia bez nauki jest ślepa • Jestem bardzo głęboko religijnym niewierzącym • Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego dzisiejszej formie jest, moim zdaniem, prawdziwym źródłem zła • Wszyscy wokół wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia taki, który o tym nie wie, i on właśnie to coś robi • Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.



SKOMENTUJ

Zaloguj się i napisz komentarz.

Poznaj Chiny

Artykuły w Kategoriach:

Ziemia Nocą

Pogoda

Warszawa
Częściowo pochmurno
20°C
Ciśnienie: 1000 mb
Wilgotność: 93%
Prędkość wiatru: 3 m/s NE
Prognoza: 2017-06-28
dzień
Częsciowo słonecznie, burze
28°C
noc
Częściowo pochmurno, burze
19°C
 

Teleskop Hubble'a