2016-10-09
Kategoria: Nauka

Neandertalczyk – „brzydki kuzyn”. Ile mamy go w sobie?

Neanderthaler-and-Homo-Sapiens-Sapiens

„Brzydki” kuzyn, piękne odruchy

Według naszych kryteriów Neandertalczycy nie grzeszyli urodą. Za to na pewno byli lepiej przystosowani do surowych warunków epoki lodowcowej. Szeroki nos skutecznie ogrzewał powietrze przy wdychaniu i pomagał w ten sposób przetrwać mrozy. Krępa budowa ciała powodowała, że mniej marzli.

Przetrwali cały Plejstocen, wydaje się, że ciężkie czasy przyszły dla nich wraz z ocieplaniem się klimatu.

Przez cały czas ich „innowacyjność”, jak powiedzielibyśmy dzisiaj, pozostawała na poziomie niemal zerowym, w przeciwieństwie do naszej. A przecież jako nasi sąsiedzi na Bliskim Wschodzie na pewno nie byli „gorsi”.

Dlaczego zatrzymali się w rozwoju?

Zaskakującego odkrycia dokonał w roku 2009 profesor Joao Zilhao z wydziału archeologii i antropologii uniwersytetu w Bristolu, który odkrył w dwóch grotach – Aviones oraz Ancion położonych w hiszpańskiej Murcji naszyjnik z barwionych muszelek. W obydwu grotach już wcześniej dokonywano znalezisk związanych z Neandertalczykami. To konkretnie odkrycie datowano na 50 tysięcy lat p.n.e. A więc na 10 tysięcy lat przed najwcześniejszymi śladami współczesnych ludzi w tym miejscu (!). Co więcej, pigmenty, których użyto do barwienia – żółty i czerwony – mogą być też używane do ozdabiania ciała.

Czyżby więc profesor Zilhao odkrył pierwszy w historii (lub prehistorii) salon piękności?

We Francji, w jaskini La Chapelle-aux-Saints znaleziono płytki grób neandertalski ze szkieletem w pozycji embrionalnej. Obok ciała położono: narzędzia, kwiaty, jajka i mięso. Zdaniem niektórych uczonych dowodzi to, że nasz „kuzyn” wierzył w życie pozagrobowe, odprawiał rytuały związane ze śmiercią.

Czy te znaleziska świadczyć mogą o tym, że rozwój neandertalczyków poszedł w innym, mniej „praktycznym” niż nasz kierunku? Prawdopodobnie odpowiedź na to pytanie kryje się w tym ułamku procenta, który różni nasz genom od genomu naszego „kuzyna”. To właśnie ten ułamek decyduje o tym, że jesteśmy „ludzcy” (cokolwiek to oznacza).

„To właśnie dzięki tej niewielkiej genetycznej odmienności zaczęliśmy się porozumiewać za pomocą mowy, stworzyliśmy kulturę i technikę, potrafimy tworzyć i doceniać kulturę” – mówi Svante Pääbo.

Jedno jest pewne: Neandertalczyk pewnie jeszcze nie raz nas zaskoczy. W końcu nauka nigdy nie powiedziała jeszcze na jego temat ostatniego słowa.

Wciąż nie wiemy w jaki sposób genotyp przekłada się na cechy jego posiadacza. A dopiero, kiedy dowiemy się jacy byli Neandertalczycy, być może będziemy też wiedzieli dlaczego to „my”, a nie „oni” odnieśliśmy zwycięstwo w ewolucyjnym biegu.

Human-Evolution-Graph

Ciekawostki

1. Genetyczny Noblista?

Svante Pääbo urodził się w Sztokholmie, studiował w Uppsali. Przyszłego „łamacza” kodów genetycznych wychowywała matka, Estonka, Karin Pääbo, z zawodu chemik. Pääbo prawie nie znał ojca, Sune Bergströma, laureata nagrody Nobla z 1982 roku (wspólnie z Bengtem I. Samuelsonem i John. R. Vane’em) w dziedzinie biochemii, za odkrycie prostaglandyn, związków odgrywających ważna rolę w naszym organizmie. Sam Pääbo uważany był już w tym roku za poważnego kandydata do nagrody. Na razie (w 2007 roku) znalazł się na liście „100 najbardziej wpływowych osób” magazynu TIME.

2. Prawie wyłącznie bruneci lub blondyni?

Tylko około 1% populacji Neandertalczyków miało rude włosy, jasną cerę i prawdopodobnie również piegi.

3. Prehistoryczni wynalazcy

Neandertalczykom zawdzięczamy wynalezienie sznurka, a także prawdopodobnie umiejętność tkania, a na pewno wytwarzania odzieży nie tylko ze skór zwierzęcych.

4. Syberyjskie odkrycie

W marcu 2010 roku Pääbo wraz ze współpracownikami opublikował raport dotyczący analizy DNA kości palca u ręki dziewczynki należącej do nieznanego dotąd, wymarłego gatunku Hominidów. Szczątki szkieletu zostały znalezione podczas wyprawy uczonego na Syberię w grocie Denisowa. Stąd nazwa nadana gatunkowi – Hominid z Denisowej.

5. Neandertalczyk wciąż żywy?

W 1974 roku B. Hevelsman i B. Porszniew wystąpili z sensacyjną teoria ogłoszoną w wydanej w Paryżu książce pt. „Człowiek neandertalski wciąż żyje”. Według autorów, niektóre człekokształtne kryptydy 1 (kryptydą jest np. potwór z Loch Ness lub Yeti) mogą być reliktami Neandertalczyka.

6. Neandertalczyk zamiast… mumii?

Svante Pääbo miał poświęcić się egiptologii, która stała się jego marzeniem, odkąd jako 13-latek spędził wakacje w Egipcie. Ale kiedy zaczął uczęszczać do letniej szkoły w Muzeum Sztuki Śródziemnomorskiej, zgłębianie tajemnic mumii wydało mu się zbyt „powolnym zajęciem” – jak wspomina. Zauważył też, że Egipcjanie wcale nie byli tak wybitnymi mistrzami w mumifikowaniu, jak się powszechnie uważa. Często materiał genetyczny w wykopaliskach egipskich jest trudniejszy do uzyskania niż w przypadku badań znalezisk neandertalskich.

7. Neandertalczyk natchnieniem poetów?

Jeden z ostatnich, niedokończony zresztą, wiersz, Wisława Szymborska poświęciła Neandertalczykowi: „Kiedy umiera, wierzy już w zaświaty” – pisała.

Wydaje się, że nasz „kuzyn” zasłużył sobie na uwagę poetów. Nie był może „człowiekiem” we współczesnym rozumieniu tego słowa, ale z pewnością w wielu aspektach był bardzo „ludzki”.

Neandertalczyk-Book-CoverSvante Pääbo. Neandertalczyk. W poszukiwaniu zaginionych genomów (2015). Czego dowiedzieliśmy się o pochodzeniu człowieka dzięki badaniom genomu naszych najbliższych ewolucyjnie krewnych? „Neandertalczyk” przedstawia fascynującą historię okrywania odpowiedzi na to pytanie. Od pierwszych prób badań kopalnego DNA w latach 80. aż po uwieńczone sukcesem zsekwencjonowanie genomu Neandertalczyka w 2010 roku, śledzimy niezwykłą opowieść o narodzinach nowej dziedziny nauki, której porażki i triumfy ze swadą opisuje człowiek, dzięki któremu badania te w ogóle się rozpoczęły.

Barbara Jackowska

Video-Info-Planete

12

O Autorze

 > John Lennon „Imagine”: Imagine there’s no Countries... Imagine no Possession... Nothing to Kill or Die For... And no Religion too... No Need for Greed or Hunger... A Brotherhood of Man... (Niestety, John, dziś żyjemy w innym świecie. Twoje idee, lepsze czy gorsze, zostały wypaczone). Mahatma Gandhi: Na początku cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Następnie z tobą walczą. W końcu wygrywasz • Siedem grzechów społecznych: polityka bez zasad, bogactwo bez pracy, przyjemność bez sumienia, wiedza bez osobowości, wiara bez poświęcenia, nauka bez człowieczeństwa oraz handel bez moralności • Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jakaż to jest różnica, którą z nich wybierzemy? Jaki cel więc mają te kłótnie między nami? • Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych • Jakże wielkiej daniny grzechu i błędów wymaga od człowieka bogactwo i władza • Nie znam większego grzechu niż uciskanie słabszych w imieniu Boga • Jest wiele powodów, dla których mogę być przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić. Albert Einstein: Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw • Gdy miałem dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Lecz później kochałem już tylko myśleć • Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej istnieją jednak pewne wątpliwości • Nauka bez religii jest kaleka, religia bez nauki jest ślepa • Jestem bardzo głęboko religijnym niewierzącym • Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego dzisiejszej formie jest, moim zdaniem, prawdziwym źródłem zła • Wszyscy wokół wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia taki, który o tym nie wie, i on właśnie to coś robi • Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.



Ruch Lotniczy nad Ziemią 24H

Artykuły w Kategoriach:

Poznaj Chiny

Pogoda

Warszawa
2018-01-17, 06:08
Gwałtowne deszcze
1°C
Odczuwalna: -7°C
Ciśnienie: 99 mb
Wilgotność: 93%
Wiatr: 6 m/s WSW
Prognoza: 2018-01-17
dzień
Gwałtowne deszcze
2°C
noc
Przeważnie pochmurno
-2°C
 

Teleskop Hubble'a