2014-11-26
Kategoria: Psychologia

Szef-Psychopata? Nie widać. To niemożliwe, to taki miły człowiek

Psychopath-BossSkuteczność, odporność psychiczna, urok, odwaga i skoncentrowanie na działaniu – to osobiste atrybuty dziś bardzo pożądane. Wszystkie te cechy są dominujące u ludzi o skłonnościach psychopatycznych: nie tylko seryjni mordercy, ale też dyrektorzy banków, menedżerowie i politycy, których nadreprezentacja w tej grupie jest bardzo wyraźna, a nawet… chirurdzy.

Co łączyło słynnego Steve’a Jobsa, twórcę potęgi Apple’a, i Teda Bundy’ego z USA, równie słynnego seryjnego mordercę, który wkładał sobie rękę w gips, żeby nie wzbudzać w ofiarach podejrzeń o złe zamiary? Wiele: wyrafinowanie, wizjonerstwo, urok, odporność psychiczna, charyzma. Dlaczego Jobs nie trafił do więzienia, a Ted Bundy tak? U pierwszego te cechy zostały wykorzystane w celach akceptowanych społecznie i nie były tak nasilone jak u seryjnego mordercy. Najpierw zajmijmy się tymi „zwykłymi” psychopatami.

Definicja Psychopaty (Osobowości dyssocjalnej)

Osobowość dyssocjalna, psychopatia, osobowość antyspołeczna – zaburzenie struktury osobowości o charakterze trwałym; dotyczy 2–3% populacji każdego społeczeństwa. Zaburzenie to wiąże się z obecnością trzech deficytów psychicznych: lęku, uczenia się i relacji interpersonalnych.

Kazimierz-Pospiszyl-thumbProf. Kazimierz Pospiszyl, znakomity polski psycholog, widzi podział tych zaburzeń na typ impulsywnytyp kalkulatywny. Wyróżnia w psychopatii:
▪ deficyt lęku – defekt emocjonalny polegający na braku przyswajania odruchów moralnych i braku empatii;
▪ deficyt uczenia się – głównie w typie impulsywnym zachowania agresywne;
▪ upośledzenie związków – relacje oparte na przydatności innych do własnych celów, płytkie związki – dominujące w typie kalkulatywnym, ignorowanie konwencji społecznych;
▪ cierń psychopatyczny – zubożone życie psychiczne, kompensowane przez narcyzm – wyczulenie na przejawy niedoceniania.

Kevin-Dutton-thumbZdaniem Kevina Duttona, psychologa społecznego z Oksfordu (kontakt) i autora książki „Mądrość psychopatów”, doza psychopatii ułatwia odnoszenie sukcesów. „Psychopatia jest niczym światło słoneczne: jego nadmiar może wywołać raka i zabić, ale jeśli wystawiamy się na jego działanie z umiarem, ma dobroczynny wpływ na jakość naszego życia i zdrowie” – uważa Dutton.

Antoine-Bechara-thumbCzas sobie uświadomić, że żyjemy wśród – jak nazwał ich Antoine Bechara, psycholog i neurobiolog z University of Southern California (kontakt) – „funkcjonalnych psychopatów” – ludzi, którzy panują nad swoimi emocjami i nie odczuwają ich tak silnie jak inni. Są wśród nich menedżerowie wysokiego szczebla, skuteczni prawnicy, chirurdzy, dzielni żołnierze jednostek specjalnych. Co tu kryć: zazdrościmy im. Chcielibyśmy mieć chociaż część ich czaru, skuteczności i odwagi. Ale czy to w ogóle jest możliwe?

Zgodnie z definicją Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, psychopatia to antyspołeczne zaburzenie osobowości, objawiające się m.in. nieszanowaniem norm społecznych, brakiem hamulców w zachowaniu, np. moralnych, nieliczeniem się z emocjami innych i instrumentalnym traktowaniem ludzi. Jedna osoba na sto jest psychopatą, zazwyczaj łagodnym.

Oto nadchodzi skorpion

Ludzie wielcy i ludzie dobrzy to rzadko ci sami – Winston Churchill

Skorpion i żaba siedzą nad brzegiem wody. Oboje muszą się dostać na drugą stronę.
– Halo, żabo! – woła skorpion zza trzciny. – Czy byłabyś tak dobra i przeniosła mnie przez rzekę na swoim grzbiecie? Mam tam ważną sprawę do załatwienia, a nie potrafię pływać.
Żaba robi się podejrzliwa.
– No cóż, skorpionie – odpowiada. – Rozumiem, że masz tam coś ważnego, ale ty też zrozum, proszę, moje wątpliwości. Jesteś skorpionem. Masz wielki kolec na końcu ogona. Jeśli cię wezmę na plecy, ukłujesz mnie, bo leży to w twojej naturze.
Skorpion, który spodziewał się obiekcji, protestuje:
– Ależ, droga żabo, doskonale rozumiem twoje obawy. Zauważ jednak, że zupełnie nie leży to w moim interesie. Muszę dostać się na drugą stronę. I daję słowo, że nic ci się nie stanie.
Żaba zgadza się, choć niechętnie, bierze go na plecy i skacze do wody.
Z początku wszystko idzie dobrze. Dokładnie według planu. Ale w połowie przeprawy żabę przeszywa nagle ostry ból. Kątem oka widzi, że skorpion wyciąga kolec z jej ciała. Czuje, jak łapy zaczynają jej drętwieć.
– Ty głupcze – rechocze z bólem. – Mówiłeś, że musisz się dostać na drugą stronę, bo masz tam ważne sprawy. A teraz przez ciebie oboje zginiemy!
Skorpion jakby nigdy nic wije się na grzbiecie żaby.
– Moja droga, przecież sama zauważyłaś, że jestem skorpionem i taka jest moja natura – stwierdza obojętnie.
Po czym i skorpion, i żaba znikają w rwącym nurcie rzeki. Od tej pory nikt ich już nie widział.

(fragment książki Kevina Duttona „Mądrość psychopatów”)

No cóż, skorpion niewątpliwie należał do grupy psychopatów impulsywnych.

Jak się czuje psychopata

Kevin Dutton podczas pisania książki „Mądrość psychopatów” sam stał się na kilka chwil psychopatą i spojrzał na świat psychopatycznymi (na moment) oczami. Pomogli mu w tym koledzy naukowcy, przeczesując – jak żartuje Dutton w swojej książce – jego głowę neurologicznym grzebieniem. Było nim urządzenie zwane TMS do przezczaszkowej stymulacji magnetycznej. To nic innego jak zmuszanie neuronów do aktywności za pomocą pola magnetycznego. Można na przykład w ten sposób sprawić, by ktoś bezwolnie poruszał małym palcem u nogi (skutki wywołanie TMS są krótkotrwałe). Próbuje się tak również leczyć objawy choroby afektywnej dwubiegunowej, udaru mózgu, choroby Parkinsona czy szumy uszne.

Psychopaths-Morality-Experiment

U Duttona stymulowano ciało migdałowate, część mózgu nazywaną czasem wieżą kontrolną emocji, i obszar odpowiedzialny za decyzje moralne, tak aby były mniej wrażliwe na bodźce. Jak się poczuł? Wspaniale – jak twierdzi. Efekt był podobny jak po wypiciu kilku kieliszków wina, ale bez wrażenia ociężałości: mężczyzna zachował wyostrzone zmysły i świadomość tego, co dzieje się dokoła. „Czuję swobodną, niefrasobliwą pewność siebie. Transcendentalne zwolnienie zahamowań. Rodzące się we mnie subiektywne poczucie moralności” – pisze Dutton w książce „Mądrość psychopatów”. „A więc to takie uczucie być psychopatą, myślę sobie. Iść przez życie z wiedzą, że bez względu na to, co powiem albo zrobię, wina, skrucha, wstyd, żal, strach – wszystkie te znajome, codzienne sygnały ostrzegawcze, które normalnie zapalają się na mojej psychicznej tablicy kontrolnej – nie będą mi już dokuczać”. Życie wydawało mu się pełne możliwości, a horyzonty – dużo szersze.

Psychopata we mnie

James-Fallon-thumbOdkryłem, że mam mózg psychopaty – mówi w wywiadach neurobiolog James Fallon (kontakt). Prawie dziesięć lat temu, analizując skany mózgu, zauważył, że jego własny mózg ma cechy charakterystyczne dla niektórych psychopatycznych morderców. Przypomniał sobie, że w dzieciństwie wróżono mu raczej przyszłość mafiosa niż naukowca. I choć nigdy nie popełnił przestępstwa, a jego życie rodzinne i kariera naukowa układały się całkiem dobrze, drążył temat: doszedł do wniosku, że ma „gen wojownika”, który może powodować – jak sądzi wielu naukowców – agresję, skłonność do przemocy i obniżenie empatii. Osobiste doświadczenia i wiedza naukowa kazały mu skupić się na pytaniu, w jakim stopniu przyjazne środowisko może kompensować lub łagodzić negatywne oddziaływanie niektórych genów. I jest wdzięczny swoim rodzicom, że takie przyjazne warunki mu stworzyli.

W październiku 2005 roku James Fallon, profesor psychiatrii na Uniwersytecie w Kalifornii, badając rutynowo skany mózgów psychopatycznych morderców, dokonał najbardziej szokującego odkrycia swojego życia. Zauważył (zdjęcie), że jego mózg wykazuje identyczne cechy z mózgami psychopatów. Artykuł na ten temat: DailyMail.co.uk

Psychopaths-Human-Brain

123

O Autorze

 > John Lennon „Imagine”: Imagine there’s no Countries... Imagine no Possession... Nothing to Kill or Die For... And no Religion too... No Need for Greed or Hunger... A Brotherhood of Man... (Niestety, John, dziś żyjemy w innym świecie. Twoje idee, lepsze czy gorsze, zostały wypaczone). Mahatma Gandhi: Na początku cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Następnie z tobą walczą. W końcu wygrywasz • Siedem grzechów społecznych: polityka bez zasad, bogactwo bez pracy, przyjemność bez sumienia, wiedza bez osobowości, wiara bez poświęcenia, nauka bez człowieczeństwa oraz handel bez moralności • Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jakaż to jest różnica, którą z nich wybierzemy? Jaki cel więc mają te kłótnie między nami? • Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych • Jakże wielkiej daniny grzechu i błędów wymaga od człowieka bogactwo i władza • Nie znam większego grzechu niż uciskanie słabszych w imieniu Boga • Jest wiele powodów, dla których mogę być przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić. Albert Einstein: Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw • Gdy miałem dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Lecz później kochałem już tylko myśleć • Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej istnieją jednak pewne wątpliwości • Nauka bez religii jest kaleka, religia bez nauki jest ślepa • Jestem bardzo głęboko religijnym niewierzącym • Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego dzisiejszej formie jest, moim zdaniem, prawdziwym źródłem zła • Wszyscy wokół wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia taki, który o tym nie wie, i on właśnie to coś robi • Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.



SKOMENTUJ

Zaloguj się i napisz komentarz.

Ruch Lotniczy nad Ziemią 24H

Artykuły w Kategoriach:

Poznaj Chiny

Pogoda

Warszawa
Częściowo słonecznie
22°C
Odczuwalna: 25°C
Ciśnienie: 1020 mb
Wilgotność: 68%
Wiatr: 2 m/s W
Prognoza: 2017-08-17
dzień
Częsciowo słonecznie, przelotne deszcze
26°C
noc
Przelotne chmury
16°C
 

Teleskop Hubble'a