2014-01-04
Kategoria: Kultura

Warner Brothers – jak polscy Żydzi ze wsi podbili Hollywood

Warner-Brothers

Bracia Sam (Szmuel), Harry (Hirsz), Albert (Aaron) i Jack (Izaak) Warner.

Warner-Bros-logoLogo Warner Bros. zna chyba każdy, kto kiedykolwiek zasiadał na sali kinowej lub przed ekranem telewizora. Legendarną wytwórnię 90 lat temu założyli czterej bracia, synowie emigrantów z terenów dzisiejszej Polski (wówczas należących do Cesarstwa Rosyjskiego) – Hirsz, Aaron, Szmuel i Izaak Wonsal (lub według niektórych źródeł Wonskolaser), którzy do historii przeszli jako Harry, Albert, Sam i Jack Warnerowie. U progu XX wieku, kiedy kino uznawane było za jarmarczną rozrywkę dla mas, nikt nie podejrzewał, że ci niewykształceni Żydzi z małej miejscowości na Mazowszu zrewolucjonizują branżę i stworzą jedno z największych studiów filmowych na świecie.

Hirsz, Aaron i Szmuel urodzili się we wsi Krasnosielc w pobliżu Ostrołęki na Mazowszu. W 1888 roku ich ojciec Benjamin, w obawie przed falą pogromów, jaka przetoczyła się przez tamte tereny w drugiej połowie XIX wieku, zdecydował się wyemigrować do Stanów Zjednoczonych w poszukiwaniu lepszego życia dla siebie i swojej rodziny. Kiedy Ben Wonsal, skromny żydowski szewc, po wielomiesięcznej podróży dotarł do Nowego Jorku, zmienił nazwisko na łatwiejsze w wymowie Warner. Rok później dołączyli do niego żona i synowie, którzy przyjęli amerykańskie wersje swoich imion. Państwo Warner zamieszkali w Baltimore w stanie Maryland, ale Benowi trudno było utrzymać rodzinę z pensji rzemieślnika. Przez kilka lat rezydowali więc w Kanadzie – tam też urodził się Izaak, czyli Jack – ale ostatecznie zdecydowali się wrócić do Stanów i tam osiedli na stałe, razem z dwanaściorgiem swoich dzieci.

Imperium, któremu początek dał zegarek i… koń

Warnerowie już od najmłodszych lat mieli smykałkę do interesów. W 1903 roku bracia zastawili rodzinny majątek – konia o imieniu Bob oraz złoty zegarek ojca – i za tysiąc dolarów kupili kinetoskop, projektor opatentowany przez Thomasa Edisona. Objeżdżając małe miasteczka w Ohio i Pensylwanii, wyświetlali oczarowanej publiczności mocno sfatygowaną kopię słynnego “Napadu na ekspres” Edwina S. Portera. Za zaoszczędzone w ten sposób pieniądze Warnerowie wynajęli pomieszczenie, w którym, pożyczając krzesła od właściciela lokalnego zakładu pogrzebowego, urządzili salę kinową o wdzięcznej nazwie “Bijou”, czyli “Klejnot”. Niedługo później w centrum rodzinnych zainteresowań znalazła się produkcja i dystrybucja kinowa. Biznes szybko okazał się jednak nieopłacalny, ponieważ Edison zaczął domagać się opłat licencyjnych za używanie kamery oraz wyświetlanie filmów na zaprojektowanych przez niego urządzeniach.

Warner-Bros-Casablanca

Casablanca − amerykański melodramat z 1942 roku, zdobywca 3 Oskarów, to chyba najsłynniejszy w historii film wyprodukowany przez Warner Bros. Niezapomniane kreacje stworzyli Humphrey Bogart i Ingrid Bergman.

Choć dzisiaj przedstawiciele przemysłu filmowego niechętnie o tym wspominają, początki Hollywood niewiele mają wspólnego z hołubioną współcześnie ideą ochrony własności intelektualnej. Rozpętana na początku XX wieku przez Edisona wojna patentowa sprawiła, że większość filmowców przeniosła się ze wschodniego wybrzeża do Kalifornii, gdzie wynalazcy trudniej było śledzić ich poczynania i zmuszać twórców do uiszczania opłat licencyjnych. Przed agentami Edisona uciekali także stawiające pierwsze kroki w branży Warnerowie. W obawie przed karą bracia szybko zwinęli manatki i założyli firmę produkcyjną na drugim końcu kraju. W 1918 roku zrealizowali swój pierwszy duży film “My Four Years in Germany”, który odniósł ogromny sukces frekwencyjny i artystyczny. Zyski z dystrybucji biznesmeni zdecydowali się przeznaczyć na zakup swojego pierwszego studia w Hollywood. 4 kwietnia 1923 roku założyli wytwórnię filmową Warner Brothers Pictures, Incorporated. Każdy z braci otrzymał w firmie odpowiednią rolę odpowiadającą jego talentom i wrażliwości. Harry, wybitny strateg, stanął na czele spółki, Albert zajął się dystrybucją, zadaniem Sama była produkcja i technologia, zaś Jack nadzorował codzienne prace.

Warner-Bros-Bette-DavisNazwa Warner Bros. szybko stała się rozpoznawalna. Wytwórnia sygnowała swoim logo filmy Ernsta Lubitscha, a jej nadwornym aktorem został John Barrymore. Największą popularność Warnerowie zyskali jednak za sprawą cyklu filmów o przygodach owczarka niemieckiego o imieniu Rin Tin Tin. Widzowie pokochali rezolutnego psiaka do tego stopnia, że według słynnej hollywoodzkiej legendy Rinty miał otrzymać w 1929 roku Oscara dla najlepszego aktora. Członkowie Akademii zdecydowali się jednak nadać nowo powstałej nagrodzie nieco poważniejszy ton i uhonorowali Emila Janningsa.

“Kto, u diabła, chciałby słuchać, jak aktorzy mówią?!”

Mimo że firma nieustannie pięła się w górę, Warnerom w dalszym ciągu brakowało pomysłu i odrobiny szczęścia, by stać się liderem w przemyśle filmowym. Szansa pojawiła się w 1925 roku za sprawą nowatorskiego systemu Vitaphone, umożliwiającego nagrywanie ścieżki dźwiękowej w filmach. Największym entuzjastą projektu był Sam, ale Harry długo pozostawał sceptyczny. Szef Warner Bros. wypowiedział wówczas słynne słowa, “kto, u diabła, chciałby słuchać, jak aktorzy mówią?”. Dopiero kiedy studio zaczęło borykać się z finansowymi problemami, Harry postawił wszystko na jedną kartę i wziął pożyczkę na 7 milionów dolarów (w dzisiejszych warunkach byłaby to kwota bliska 150 milionów), by wprowadzić do Hollywood dźwięk.

Warner-Bros-Don-Juan-1926

Don Juan, w Polsce wyświetlany też jako Wieża miłości – pierwszy dźwiękowy film zrealizowany przez braci Warner. Reżyserem był Alan Crosland, w roli głównej wystąpił John Barrymore. Premiera odbyła się 6 sierpnia 1926 r.

Pierwszym filmem zrealizowanym przy użyciu Vitaphone’u był “Don Juan” (1926) Alana Croslanda z Johnem Barrymore w roli tytułowej. Nie było w nim mówionych dialogów, ale widzowie mogli usłyszeć np. dźwięk otwieranych drzwi, tłuczenie szkła, a także muzykę w wykonaniu Filharmonii Nowojorskiej, na której koncerty w latach 20. stać było jedynie najbogatszych.

Warner-Bros-Studios

Studia Warner Bros. w Burbank pod Los Angeles obecnie.

12

O Autorze

 > John Lennon „Imagine”: Imagine there’s no Countries... Imagine no Possession... Nothing to Kill or Die For... And no Religion too... No Need for Greed or Hunger... A Brotherhood of Man... (Niestety, John, dziś żyjemy w innym świecie. Twoje idee, lepsze czy gorsze, zostały wypaczone). Mahatma Gandhi: Na początku cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Następnie z tobą walczą. W końcu wygrywasz • Siedem grzechów społecznych: polityka bez zasad, bogactwo bez pracy, przyjemność bez sumienia, wiedza bez osobowości, wiara bez poświęcenia, nauka bez człowieczeństwa oraz handel bez moralności • Religie to różne drogi prowadzące do tego samego celu. Jakaż to jest różnica, którą z nich wybierzemy? Jaki cel więc mają te kłótnie między nami? • Słabi nigdy nie potrafią przebaczać. Przebaczenie jest cnotą silnych • Jakże wielkiej daniny grzechu i błędów wymaga od człowieka bogactwo i władza • Nie znam większego grzechu niż uciskanie słabszych w imieniu Boga • Jest wiele powodów, dla których mogę być przygotowany na śmierć, ale nie ma żadnego, dla którego gotów byłbym zabić. Albert Einstein: Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw • Gdy miałem dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Lecz później kochałem już tylko myśleć • Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej istnieją jednak pewne wątpliwości • Nauka bez religii jest kaleka, religia bez nauki jest ślepa • Jestem bardzo głęboko religijnym niewierzącym • Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego dzisiejszej formie jest, moim zdaniem, prawdziwym źródłem zła • Wszyscy wokół wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia taki, który o tym nie wie, i on właśnie to coś robi • Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi.



SKOMENTUJ

Zaloguj się i napisz komentarz.

Ruch Lotniczy nad Ziemią 24H

Artykuły w Kategoriach:

Poznaj Chiny

Pogoda

Warszawa
2018-01-17, 05:45
Gwałtowne deszcze
1°C
Odczuwalna: -7°C
Ciśnienie: 99 mb
Wilgotność: 93%
Wiatr: 6 m/s WSW
Prognoza: 2018-01-17
dzień
Gwałtowne deszcze
2°C
noc
Przeważnie pochmurno
-2°C
 

Teleskop Hubble'a